Hop do góry! Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka.

Co to jest skok rozwojowy? Niektórzy rodzice bardzo dobrze go znają, inni nigdy o nim nie słyszeli. Skok rozwojowy to nic innego, jak okres w którym następuje gwałtowna zmiana w układzie nerwowym dziecka. Powoduje ona, że niemowlę zaczyna odczuwać intensywniej dochodzące do niego bodźce. Dziecko coraz lepiej i wyraźniej postrzega zmieniający się świat. Wszystkie dzieci przez pierwszy rok życia przechodzą 7 skoków rozwojowych – dla jednych będzie to trudny okres, dla innych niewiele różniący się od pozostałych dni. Wiele zależy od stopnia wrażliwości i neurotyczności dziecka.

 

Skok rozwojowy

Mózg oraz układ nerwowy niemowlęcia ciągle się kształtują i maluszek zaczyna z czasem odczuwać dochodzące do niego bodźce wyraźniej. Zmiany, które następują w dziecku mogą skutkować dużym stresem z nimi związanym. Maluszek może być tuż przed skokiem płaczliwy, niespokojny i rozdrażniony. Warto mieć wiedzę związaną z występowaniem skoków rozwojowych u dziecka, gdyż pomaga to zrozumieć, iż jest to naturalny etap rozwoju. Dzięki temu rodzice mogą lepiej pojąć zachowanie dziecka. Skok rozwojowy oraz zachowania jemu towarzyszące bywają stresujące zarówno dla dziecka, jak i jego rodziców, którzy nie rozumieją czemu już dosyć samodzielne dziecko zaczyna nagle godzinami wisieć na mamie.

 

Zachowania towarzyszące skokowi rozwojowemu

Dziecko przed skokiem rozwojowym może (choć nie musi):

  • być marudne,
  • być płaczliwe,
  • mieć problemy ze snem,
  • mieć zmniejszony apetyt albo nie mieć go wcale,
  • być rozdrażnione lub nad wyraz spokojne,
  • chcieć być ciągle na rękach,
  • przejawiać zachowywania regresywne  (traci nabytą wcześniej umiejętność).

 

Jak przebiega skok rozwojowy?

Pierwsze skoki rozwojowe trwają około tygodnia, każdy kolejny jest coraz dłuższy. Wszystkie dzieci przechodzą skoki rozwojowe, nie wszystkie jednak w tym samym czasie i z takimi samymi objawami. Dzieci urodzone np. 2 tygodnie później przechodzą swój skok 2 tygodnie wcześniej i odpowiednio dzieci urodzone wcześniej przechodzą skok później. Związane jest to bezpośrednio z rozwojem mózgu dziecka. Również nie wszystkie dzieci umieją robić to wszystko, co jest przypisane do danego skoku rozwojowego. Dlatego poniższa rozpiska okresów skoków rozwojowych powinna być orientacyjna. Należy zawsze pamiętać, że każde niemowlę oraz dziecko rozwija się w swoim własnym tempie oraz wykazuje preferencje do różnego rodzaju czynności.

 

Okresy skoków rozwojowych

1 skok – 5 tydzień – 2 miesiąc – Wrażenia

Pierwszy skok zaczyna się około 5 tygodnia życia. Zmysły dziecka się wyostrzają. Maluszek może nerwowo reagować na głośne dźwięki.

To co najlepsze możemy dać dziecku w tym okresie to: spokój oraz ograniczenie nadmiaru bodźców.

Nowe umiejętności:

  • uważne patrzenie oraz słuchanie
  • większa świadomość zapachu oraz dotyku (rozpoznawanie mamy)
  • pierwsze łzy
  • pierwszy uśmiech
  • układ pokarmowy funkcjonuje coraz lepiej (dziecku rzadziej się ulewa oraz odbija)

 

2 skok – 7-9 tygodni – 2 miesiąc – Wzory

Dziecko zaczyna zauważać powtarzające się wzorce: po kąpieli sen, przy takim ułożeniu ciała jest karmienie… Maluszwek powoli zaczyna kontrolować swoje ruchy.

To co najlepsze możemy dać dziecku w tym okresie to: rutyna dnia oraz powtarzające się rytuały.

Nowe umiejętności:

  • podnoszenie głowy
  • kopanie nóżkami i machanie rączkami
  • dotykanie przedmiotów
  • łapanie przedmiotów
  • trzymanie przedmiotu
  • patrzenie na ludzi wokół
  • przyglądanie się twarzom
  • patrzenie na przedmioty, które się świecą
  • wydawanie krótkich dźwięków i słuchanie siebie samego

 

3 skok – 11-12 tygodni – 3 miesiąc – Niuanse

Dziecko zaczyna widzieć detale (różnice) oraz rozumieć, że mają one znaczenie (np. podniesiony głos mamy).

To co najlepsze możemy dać dziecku w tym okresie to: stymulowanie malucha poprzez mówienie do niego, proponowanie do zabawy przedmioty o rozmaitej fakturze, ale dbanie również o to, żeby jak najmniej było wokół niego nerwowości i gwałtownych zdarzeń.

Nowe umiejętności:

  • koordynacja ruchów oczu i głowy śledząc ruch przedmiotu czy osoby
  • podnoszenie się do pozycji siedzącej trzymając się dłoni opiekuna
  • odpychanie się obiema nóżkami leżąc w foteliku lub na kocu
  • łapanie przedmiotów obiema rączkami
  • wkładanie wszystkiego do buzi
  • oglądanie i bawienie się rączkami
  • piszczenie, głużenie, krzyczenie
  • robienie bąbli ze śliny
  • dziecko wyraźne daje do zrozumienia, gdy jest znudzone

 

4 skok – 14-19 tygodni – 4 miesiąc – Wydarzenia

Dziecko zaczyna powoli rozumieć, że z jednych rzeczy wynikają inne. Umie już przewidzieć następujące po sobie wydarzenia, np. że potrząsanie grzechotką powoduje wydobycie dźwięku.

To co najlepsze możemy dać dziecku w tym okresie to: wspólną zabawę, polegającą na zasłanianiu i odkrywaniu zabawek, pokazywaniu jak coś się łączy, jak za dotknięciem uruchamia się i przestaje działać.

Nowe umiejętności:

  • przekręcanie się z pleców na brzuch lub odwrotnie
  • próby raczkowania
  • podpieranie się na rękach i unoszenie tułowia
  • ruszanie ustami i wystawianie języka
  • branie przedmiotu do jednej reki i przekładanie go do drugiej
  • wkładanie rzeczy, ręki mamy/taty do buzi, żeby je zbadać, ugryźć
  • próby uderzania zabawkami o stół
  • zrzucanie świadome zabawki na podłogę
  • szukanie rodziców
  • reagowanie na własne odbicie w lustrze radością lub strachem
  • reagowanie na własne imię
  • rozumienie słowa
  • wymawianie nowych dźwięków
  • używanie spółgłosek
  • wyciąganie rąk, by być podniesionym do góry
  • cmokanie ustami na głód
  • odpychanie butelki/piersi przy uczuciu sytości

 

5 skok – 22-26 tygodniu – 6 miesiąc – Relacje

Dziecko zaczyna dostrzegać związki między ludźmi. Nie uśmiecha się już do wszystkich, rozróżnia ludzi obcych od tzw. swoich. Maluszek może również reagować lękiem na zniknięcie rodziców. Zauważa fizyczną odległość pomiędzy ludźmi oraz przedmiotami. Dziecko zaczyna coraz lepiej koordynować swoje ruchy.

Nowe umiejętności:

  • samodzielne siadanie
  • chwytanie małych przedmiotów za pomocą palca wskazującego i kciuka
  • uderzanie dwoma przedmiotami o siebie trzymając je w obu dłoniach
  • wyjmowanie zabawki ze skrzynki i wkładanie jej z powrotem
  • przenoszenie wzroku z jednego obrazka na drugi w książce z obrazkami
  • obserwowanie ruchu osoby, która się inaczej zachowuje
  • patrzenie uważne na szczegóły np. na metkę przyszytą do misia
  • naśladowanie machania rączką na pożegnanie
  • protestowanie, gdy mama/tata wychodzi

 

6 skok – 33-37 tygodni – 8-9 miesiąc – Kategorie

Niektórzy badacze uważają, że w tym okresie zaczyna u dzieci rozwijać się inteligencja. Dziecko zaczyna dzielić świat według kategorii: wie, że pies, to nie tylko nasz własny, ale też pies sąsiadów i na obrazku. Sposób myślenia malca zaczyna być podobny do myślenia dorosłych.

To co najlepsze możemy dać dziecku w tym okresie to: wspólne oglądanie książeczek oraz zabawę, w czasie której dziecko coraz częściej samo wykazuje inicjatywę.

Nowe umiejętności:

  • pokazywanie i rozpoznawanie kształtów
  • pokazywanie, że coś jest zabawne
  • pocieszanie/przytulanie swoich zabawek
  • robienie min do własnego odbicia w lustrze
  • zazdrość, gdy mama lub tata przytulają inne dziecko
  • branie inicjatywy do zabawy

 

7 skok – 41-48 tygodni – 10-12 miesiąc – Sekwencje

Dziecko zaczyna tworzyć sekwencje za pomocą swoich zmysłów. Już nie tylko burzy wierzę z klocków, ale zaczyna ją również pomału budować. Maluszek zaczyna zdawać sobie sprawę z następstwa przyczynowo-skutkowego. Wie, że wsadzone do krzesełka za chwilę otrzyma jedzenie.

Nowe umiejętności:

  • wskazywanie na rzeczy i prośba o nazwanie ich
  • mówienie ”nie”
  • udawanie głosów zwierzątek
  • znajomość dopasowywania kształtów (okrągły klocek do okrągłej dziury)
  • próby rysowanie na papierze
  • pierwsze kroki
  • znajdowanie czegoś do wspinania, przy chęci dostania się gdzieś
  • schodzenie tyłem z kanapy czy schodów
  • próby celowania przy rzucie piłką
  • okazywanie chęci do zabawy
  • szukanie przedmiotu, który ukryliśmy
  • samodzielne ukrywanie przedmiotu, czekanie i śmianie się, gdy go znajdziemy
  • dawanie posmakować tego, co samo je

 

W pierwszym roku życia niemowlę przechodzi 7 skoków rozwojowych. Kolejne lata będą przebiegać według podobnego schematu, choć mało się słyszy o skokach rozwojowych w drugim roku życia dziecka. Okresy równowagi przeplatają się z okresami bardziej burzliwymi. Progres poprzedza regres. Taką spiralną drogą malec zmierza do dorosłości. Te trudne okresy w życiu dziecka mylnie bywają nazywane buntem. Zamiast czekać, aż miną warto wspierać malucha w rozwoju i cieszyć się z każdej nowej nabytej umiejętności i przede wszystkim dawać dziecku pełną akceptację – pomimo nowej i niespokojnej sytuacji w jakiej znalazła się cała rodzina.

Martwisz się, czy rozwój Twojego dziecka przebiega w sposób prawidłowy? Twoja pociecha, a więc także i Ty macie problemy ze snem, wyregulowaniem rytmu dzień-noc, zasypianiem, częstym budzeniem się w nocy? Nie rozumiesz pewnych zachować i nie wiesz jak reagować na złość i gniew dziecka? Histeria zdarza się coraz częściej? Nie czekaj, aż problem zacznie Cię przerastać – zgłoś się po wsparcie i rozwiej swoje wątpliwości.

 

Chcesz skonsultować rozwój swojego dziecka lub zasięgnąć porady dotyczącej niepokojących Cię jego zachowań?

Zapraszam do zapoznania się z ofertą PORADNI i umówienia się na dogodną formę konsultacji.

 

Podziel się swoim zdaniem zostawiając komentarz poniżej.

Agnieszka Skoczylas

Agnieszka Skoczylas - psycholog dziecięcy i mama trzech Panien. Propagatorka rodzicielstwa bliskości, chustonoszenia, karmienia piersią i zdrowego stylu życia. Instruktorka masażu Shantala. Doula. Prowadzi poradnię opiekuńczo-wychowawczą. Udziela rodzicom indywidualnych konsultacji w sytuacji pojawienia się wątpliwości opiekuńczo-wychowawczych. W ciągłym biegu i niedospaniu z głową pełną pomysłów.

You May Also Like

  • Malwina Pietruszewska via Facebook

    Ten wykres znam doskonale, skoki u moich chłopaków przebiegały ksiazkowo: )

  • A ja się zastanawiałam co się dziej z moją kruszyną. Cały dzień na rączkach. Karmienie bujanie chodzenie. Dziękuję za podpowiedź – 33 tydzień ;) Wypadło mi to z głowy całkowicie.

  • Jestem spokojna;moje slonce robi wszystko ksiazkowo ;)i niech tak zostanie

  • Dorota Bigot via Facebook

    Mój synek każdy skok przechodził burzliwe :-( tak jak i każdy ząb :-( jest w tym czasie strasznie marudny, placzliwy, krzykliwy źle spi, cały czas na ręce by chciał ohhh ale po skoku całkowita zmiana :-D i jak by w ciągu jednej nocy uczy się nowych umiejętności…

  • Aleks Andra via Facebook

    Ja się właśnie nastawiam na drugi skok :-D az się śmiać zaczęłam bo akurat przed przeczytaniem tego u Ciebie uświadomiłam kol bez dzieci na co się szykuję bo co to jest :-) szczerze to,starszy syn przechodził burzliwe i młodszy też tak zaczął tzn bardzo płakał i nie mógł w ogóle spać. Pozdrawiam ;-) :-*

  • To już teraz wiem skąd płacz i marudzenie z nie wiadomo jakiego powodu…

  • Kaśś Krr via Facebook

    u mnie właśnie 5 skok ehhh…

  • Natasza Grzelec via Facebook

    U mnie środek drugiego skoku

  • Ubranie Synek książkowo przechodzi skoki. Po 3 dniach w 12 tygodniu skończyło się to zastojem mleka i prawie załamaniem nerwowym, że coś z Maluszkiem jest nie tak ;) wtedy przypomniałam sobie o skokach rozwojowych. Nadchodzi 14 tydzień- aż strach się bać…

  • Ania

    Jestem w połowie drugiego skoku… i synek przechodzi etap w marudzeniu i przy piersi. Reaguje przeraźliwym płaczem na poznane wcześniej osoby z rodziny ukojenie znajduje tylko w ramionach moich lub męża. Aż strach pomyśleć o kolejnych etapach ;)

  • My mamy ostatni skok .. Mąż od tygodnia spi na kanapie a klusek ze mna. Budzimy się co 20 min od 1 w nocy.. Nie chce jeść, nie da się ululac i wiecznie marudzi.. Mały terrorysta

  • Dziecko moze tez chcec jesc znacznie wiecej, moze pragnac bliskosci mamy i jej piersi caly czas.

    • Dokładnie tak – skok rozwojowy często współgra ze skokiem laktacyjnym i wzrostowym.

  • Ania

    Jesteśmy w połowie 6 skoku póki co jest dużo lepiej niż w poprzednim choć marudzenie, złość czy płacz występuje ale nie z taką intensywnością jak poprzednio no i przede wszystkim synuś śpi :-) bo w 5 skoku byłam niczym zombi :-P

    • Każdy kolejny skok jest dużo łatwiejszy do przetrwania, zarówno dla dziecka, jak i mamy – o ile oczywiście relacja rodzic-dziecko nie jest zaburzona i w dalszym ciągu intensywnie odpowiadamy na potrzeby dziecka – bez względu na jego wiek.

Na tej stronie są ciasteczka!
Więcej...