Niepożądane Odczyny Poszczepienne – kilka słów o NOP.

Niepożądany Odczyn Poszczepienny, w skrócie NOP definiowany jest przez Wikipedię jako każde zaburzenie stanu zdrowia, jakie występuje po szczepieniu. Może one być wynikiem indywidualnej reakcji organizmu człowieka szczepionego na podanie szczepionki, błędu podania szczepionki, złej jej jakości bądź zjawisk od szczepienia niezależnych, a tylko przypadkowo pojawiających się po szczepieniu.

Odczyny poszczepienne możemy podzielić m.in. ze względu na czas wystąpienia objawów, na wczesne i późne odczyny poszczepienne. Wczesne odczyny poszczepienne, występują w ciągu pierwszych 48 godzin po szczepieniu. Późne odczyny poszczepienne to np. alergia lub choroba autoimmunologiczna. Wśród przyczyn globalnej pandemii alergii istotne miejsce, tuż obok nieprawidłowego żywienia i nadużywania leków, zajmują szczepienia. Badania immunologów oraz dane epidemiologiczne rozprzestrzeniania się alergii w krajach rozwijających się potwierdzają to przypuszczenie. Medycyna w obecnych czasach, posługująca się wyłącznie farmakologią, nie potrafi skutecznie leczyć alergii. Większość chorób alergicznych u dzieci przechodzi, na szczęście, samoistnie w okresie pokwitania, ale około 20% pozostaje, mogąc w przyszłości stanowić duży problem kliniczny.

 

Rozróżniamy ponadto trzy rodzaje NOP:

1. odczyny miejscowe, np.:

  • obrzęk, zaczerwienienie i bolesność
  • sącząca się przetoka nad węzłem chłonnym
  • ropień bakteryjny bądź jałowy
  • powiększenie węzłów chłonnych

2. odczyny ze strony ośrodkowego układu nerwowego, np.:

  • encefalopatia
  • drgawki
  • poliomyelitis poszczepienne wywołane wirusem szczepionkowym (porażenie lub niedowład wiotki z objawami utrzymującymi się 60 lub więcej dni)
  • zapalenie mózgu
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  • zespół Guillain-Barre (symetryczny niedowład o ostrym początku, gwałtownie postępujący z zaburzeniami czucia)

3. inne niepożądane odczyny poszczepienne, np.:

  • bóle stawowe
  • wstrząs anafilaktyczny – natychmiast po podaniu szczepionki
  • gorączka powyżej 39 °C
  • epizod hipotensyjno-hiporeaktywny (jest to charakterystyczny stan po szczepieniu DTP, w którym niemowlę przez pewien okres (10 minut do 36 godzin) ma obniżone ciśnienie tętnicze (stany hipotonii do zapaści naczyniowej włącznie), obniżone napięcie mięśniowe, nie przyjmuje posiłków i nie nawiązuje kontaktów z otoczeniem);
  • nieutulony ciągły płacz (utrzymujący się powyżej 3 godzin płacz lub krzyk o znacznym nasileniu i wysokim tonie, pojawiający się przeważnie 6–18 godzin po szczepieniu),
  • uogólnione zakażenie prątkiem BCG
  • małopłytkowość,
  • posocznica, w tym wstrząs septyczny,
  • zapalenie jąder
  • zapalenie ślinianek

W Polsce lekarz ma obowiązek zgłosić niepożądane odczyny poszczepienne, choć de facto niestety tego nie robi.

 

Lista NOP, których zgłaszanie jest zalecane przez WHO:

24 godziny od szczepieniach:

  • ostra reakcja nadwrażliwości,
  • anafilaksja,
  • nieutulony płacz,
  • epizod hipotensyjno-hiporeaktywny,
  • wstrząs toksyczny.

5 dni od szczepienia:

  • ciężka reakcja miejscowa,
  • posocznica,
  • ropień w miejscu wstrzyknięcia (bakteryjny/jałowy).

15 dni od szczepienia:

  • – drgawki, włącznie z drgawkami gorączkowymi (6-12 dni w przypadku odry/MMR, 0-2 dni w przypadku DTP),
  • – Encefalopatia (6-12 dni w przypadku odry/MMR, 0-2 dni w przypadku DTP).

3 miesiące od szczepienia:

  • – ostre porażenie wiotkie (4-30 dni dla szczepionych OPV, 4-75 dni dla osób ze styczności),
  • – zapalenie splotu barkowego (2-28 dni po szczepionce zawierającej anatoksynę tężcową),
  • – trombocytopenia (15-35 dni po szczepieniu przeciwko odrze /MMR.

1-12 miesięcy od szczepienia BCG:

  • – zapalenie węzłów chłonnych,
  • – uogólnione zakażenia BCG,
  • – zapalenie kości i szpiku kostnego.

Bez limitu czasowego:

Przypadki zgonów, hospitalizacji lub inne ciężkie albo niezwykłe zdarzenia, które przez służby medyczne są uważane za związane ze szczepieniem.

 

Najczęstsze objawy występujące w poważnych NOP w danych grupach wiekowych:

Powazne NOP

Najczęstsze objawy występujące w innych niż poważne NOP w danych grupach wiekowych:

Mniej powazne NOP

 

Niepożądane odczyny poszczepienne charakterystyczne dla poszczególnych szczepionek

NOP charakterystyczne dla DTPDTP

NOP charakterystyczne dla T/DT/dT/DTP

T:DT:dt:DDT

NOP charakterystyczne dla Świnka/MMR

Swinka:MMR

NOP charakterystyczne dla Odra/MMR/MR

Odra:MMR:MR

NOP charakterystyczne dla MMR

MMR

NOP charakterystyczne dla OPV

Polio

NOP charakterystyczne dla WZW typu B

WZW B

NOP charakterystyczne dla BCG

BCG

 

Bibliografia:

Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., Wakcynologia, wyd. 2, Biała Podlaska: Alfa Medica Press, 2007.

 

Podziel się swoim zdaniem zostawiając komentarz poniżej.

 

Agnieszka Skoczylas

Agnieszka Skoczylas - psycholog dziecięcy i mama trzech Panien. Propagatorka rodzicielstwa bliskości, chustonoszenia, karmienia piersią i zdrowego stylu życia. Instruktorka masażu Shantala. Doula. Prowadzi poradnię opiekuńczo-wychowawczą. Udziela rodzicom indywidualnych konsultacji w sytuacji pojawienia się wątpliwości opiekuńczo-wychowawczych. W ciągłym biegu i niedospaniu z głową pełną pomysłów.

You May Also Like

  • STOP NOP

    Brakuje źródła informacji. „Wakcynologia” i Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczpiennych.

  • Dziękujemy za poruszenie tematu. Warto podać źródło informacji.

    • Oczywiście, ciągle o tym zapominam :)
      Dopisuję pod artykułem.

  • Marzena P-a via Facebook

    Jak byłam kilka tygodni temu z małym w szpitalu to na oddziale było dziecko z padaczką po szczepieniu, 5-6 miesięczne. Zaleceniem lekarzy było, żeby dziecko „wymęczyć” przed snem, wtedy drżenie głowy było mniej widoczne. Masakra.

  • Karolina

    Bardzo przydatne informacje, ale czy można prosić o link do źródeł, albo o bibliografię?

    • Oczywiście, ciągle o tym zapominam :)
      Dopisuję pod artykułem.

  • Nie szczepię się, wiele lat temu zaprzestałam szczepić swoje dzieci.

  • sarah

    Mnie ominęły w sumie jakieś dramatyczne sytuacje po szczepieniach, no może tylko ostatnim razem synek miał gorączkę i lekkie opuchnięcie w miescu szczepienia. Ale to od razu pomógł mu ibufen w zawiesinie i też okłady.

Na tej stronie są ciasteczka!
Więcej...